Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Με την πάροδο του χρόνου πραγματοποιείται μια ενσωμάτωση της κοινωνικής παιδαγωγικής, που έχει ως στόχο τα παιδιά και τους νέους, και της κοινωνικής εργασίας, που έχει ως τομέα δραστηριότητας την κοινωνική πρόνοια, που παρέχει μόνο υλική βοήθεια.

Η κοινωνική εργασία διαπιστώνει ότι  μια κοινωνική εργασία χειραφέτησης δεν είναι δυνατή μόνο με υλικές παροχές και θεραπευτικές μεθόδους και πρέπει να συμπληρωθεί με επιμορφωτική εργασία. Επί πλέον, η εξάλειψη των ελλείψεων κοινωνικοποίησης και ζημιών απαιτεί κοινωνικά – θεραπευτικά και κοινωνικοπολιτικά μέσα.

Η ύπαρξη μιας πολύ στενής σχέσης μεταξύ της κοινωνικής εργασίας και της παιδαγωγικής, διότι η κοινωνική εργασία δεν έχει δεν έχει μόνο μια δευτερεύουσα εντολή διαπαιδαγώγησης του λαού, αλλά και ένα παιδαγωγικό πυρήνα, ο οποίος μπορεί να αιτιολογηθεί και από τα εξής:

Η βοήθεια με την έννοια της συμπαράστασης και υποστήριξης αποτελεί στην ουσία μια παιδαγωγική πράξη. Με το να προσπαθήσει κανείς ένα άτομο, δεν σημαίνει ότι πρέπει να του πει, τι πρέπει να κάνει, αλλά να του μάθει να επιλέξει μια από τις πολλές δυνατότητες εποικοδομητικής αντιμετώπισης προβληματικών καταστάσεων. Συνεπώς το άτομο διδάσκεται να δέχεται ή να απορρίπτει μια βοήθεια, πράγμα που ισχύει και για την κοινωνική εργασία.

Τόσο η κοινωνική εργασία όσο και η παιδαγωγική έχουν ως γενικό στόχο την αυτοπραγμάτωση και την ανάπτυξη της προσωπικότητας του ανθρώπου με την έννοια της χειραφέτησης. Η παρέμβαση του κοινωνικού λειτουργού είναι τότε μόνο αποτελεσματική, όταν γίνεται μεθοδικά και με την χρήση των κατάλληλων παιδαγωγικών μέσων, όπως την πληροφόρηση, διδασκαλία, επιμόρφωση, σιωπή, συζήτηση κ.α., πράγμα που εφαρμόζουν καθημερινά οι κοινωνικοί λειτουργοί, χωρίς όμως να το έχουν συνειδητοποιήσει. Επιπλέον η κοινωνική εργασία έχει ήδη αποκτήσει την πρόσβαση στους τομείς της επιμόρφωσης νέων και ενηλίκων και συνεπώς, σε ένα μεγάλο αριθμό φορέων στον κρατικό και ιδιωτικό τομέα.

Βέβαια στην πράξη η παιδαγωγική δραστηριότητα των κοινωνικών λειτουργών έχει πολλούς περιορισμούς, οι οποίοι οφείλονται όχι μόνο στις αντιστάσεις που παρουσιάζονται στους διάφορους τομείς δραστηριότητας και στις ελλείψεις των ίδιων των κοινωνικών λειτουργών για την αντιμετώπιση προβληματικών καταστάσεων, αλλά και στην έλλειψη κατανόησης εκ μέρους πολλών φορέων κοινωνικής εργασίας που δεν διαθέτουν την αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή και τις διευκολύνσεις για την αποτελεσματική εργασία αγωγής και επιμόρφωσης, με αποτέλεσμα να θεωρείται συχνά ο κοινωνικός λειτουργός σαν διοικητικό όργανο.

Ένας διαχωρισμός της κοινωνικής από την κοινωνικό-παιδαγωγική εργασία θα κατάστρεφε τον ουσιαστικά πυρήνα της κοινωνικής παιδαγωγικής ο οποίος είναι ακριβώς σ’ αυτή τη σύνδεση του παιδαγωγικού και του κοινωνικού τομέα, της εκπαίδευσης και της μόρφωσης, της πραγμάτωσης της ανθρώπινης ελευθερίας, ανάπτυξης και αυτοπραγμάτωσης και των εξωτερικών ακόμη και οικονομικών προϋποθέσεων και όρων. Κάθε διαίρεση, κάθε χωρισμός του γενικού τομέα της κοινωνικής εργασίας και της κοινωνικής παιδαγωγικής χαράσσει τεχνητά όρια, δυσκολεύει τη συνεργασία και την περαιτέρω ανάπτυξη και αποτελεί εμπόδιο για το μέλλον ολόκληρου του τομέα.